احزاب و گروه های متاثر از لیبرالیسم|جبهه مشارکت ايران اسلامي




 



جبهه مشارکت ايران اسلامي

اين حزب آذرماه سال ۱۳۷۷ شمسي تأسيس شد. از ابتدا تا سال ۱۳۸۵ محمدرضا خاتمي ‌دبيرکل آن بود و بعد از وي محسن ميردامادي دبيرکل شد. اعضاي اصلي شوراي مرکزي عبارت بودند از:
تاج‌زاده، جلايي‌پور، حجاريان، کريم ازغنده‌پور، رمضان‌زاده، کولايي، جلال جلالي‌زاده، محمود حجتي، سيدصفدر حسيني، محمدرضا خاتمي، ناصر خالقي، خانيکي، خداياري، فاطمه راکعي، محمدعلي سعدايي، داوود سليماني، سعيد شريعتي، علي شکوري‌راد، احمد شيرزاد، سعيد شيرکوند، محسن صفايي‌فراهاني،‌ هادي قابل، حسين کاشفي، عباس کوشا، محمد کيانوش‌راد، فخرالسادات محتشمي‌پور، اروج‌علي محمدي، محسن ميردامادي، محمد نعيمي‌پور، سيدشمس‌الدين وهابي و محمدابراهيم انصاري.
زهره آغاجري، نصرالله جهانگرد، سعيد شريف زادگان، جعفر کامبوزيا و فريده ماشيني نيز اعضاي علي البدل بودند.
اين حزب که در دوره حکومت اصلاح‌طلبان شکل گرفت، به شدت حامي ‌دولت خاتمي بوده و در مقابل نيز از حمايت‌هاي سياسي، مالي و تشکيلاتي دولت اصلاحات برخوردار بود و همراه با عناصر سازمان مجاهدين انقلاب اسلامي، اکثريت مناصب دولتي را در اختيار داشتند.

خط‌مشي و اقدامات

هسته اصلي اين حزب از دانشجويان پيرو خط امام تشکيل شده بود. افرادي از طبقه متوسط شهري با گرايش چپ اسلامي که شاخصه اصلي آنان، آرمان‌گرايي و عمل‌گرايي بود. ايشان از نوانديشان ديني محسوب مي‌شدند که قرائت انسان‌گرايانه‌اي از اسلام داشتند. آنان شعار خود را «ايران براي همه ايرانيان» و «معنويت، عدالت، آزادي» قرار دادند. ظاهرا شعارها مخالفتي با نظام اسلامي و انقلاب نداشت و حزب بر رفتار مسالمت‌آميز تأکيد مي‌کرد اما در صحنه عمل، چيز ديگري را نشان مي‌داد.
سکولاريزه کردن ايران
حزب مشارکت در پي «سکولاريزه کردن ايران» و «استحاله نظام اسلامي» بود. سعيد حجاريان به عنوان رهبر استراتژيست‌هاي جريان دوم خرداد و عضو حزب مشارکت مي‌گويد:
اهداف آن (دوم خرداد) اهداف راديکالي است؛ يعني نمي‌خواهيم فقط با يک سري رفوگري در سطوح و ساختار قدرت، جايگزيني مصاديق، برداشتن آدم‌ها و آوردن چهره‌هاي جديد، تغييرات ‌ايجاد کنيم. سعي مي‌کنيم که اصلاحاتي ساختاري در ساخت قدرت انجام دهيم. در حقيقت مي‌خواهيم قواعد بازي دموکراتيک را بر پيکره کل حکومت حاکم کنيم.

فتح سنگر به سنگر

حزب براي رسيدن بدين منظور، «فتح سنگر به سنگر تا رسيدن به فرماندهي» را راهبرد خود قرار داده بود. حجاريان در مصاحبه‌اي که ۱۷ آذر ۷۷ با روزنامه دولتي ايران ترتيب داد، بدين منظور تصريح کرد. بر اساس‌ اين راهبرد، «گرفتن قدرت در بخش‌هاي مختلف اقتصادي، سياسي و اجتماعي» در دستور کار حزب بود تا موفق به تاسيس دولتي شوند که قدرت در انحصار آن باشد، تا به گفته حبيب‌الله پيمان:
فرامينشان در همه جا و نزد همه‌کس، مطاع باشد و با داشتن زور برتر، هر مخالفت و مقاومتي را از سر راه بردارند»

رفع موانع قدرت گرفتن

فتح سنگر به سنگر با موانعي روبرو بود که بايد از سر راه برداشته مي‌شد. سعيد مدني مي‌گويد:
بعد از دوم خرداد، ثابت شد که نيروهاي نظامي و انتظامي ‌به عنوان سدي رخنه‌ناپذير هستند و مانع اهداف مي‌باشند. قوه قضاييه و اطلاعات نيز يک مانع عمده مي‌باشند. صدا و سيما هم با توجه به ‌اين‌که حدود ۹۰ در صد مردم از طريق آن‌ها تغذيه مي‌شوند و حدود ۱۰ درصد از مطبوعات، لذا بدون داشتن اين رسانه، نمي‌توانيم کاري موثر داشته باشيم. اگر دور بعدي بخواهيم آقاي خاتمي ‌را انتخاب کنيم، يا اگر ‌ايشان نتواند اهداف را تأمين نمايد و بخواهيم شخص ديگري را روي کار بياوريم، بايد به اين دستگاه‌ها دست يابيم و اگر بخواهيم اين کار انجام شود بايد جوّي درست کنيم که مسئولين اين مراکز، براي حفظ نظام، به عنوان تکليف کناره‌گيري کنند. و در اين ميان، از فرصت جابه‌جايي و تعويض مسئولين استفاده کرده و کار نفوذ در اين دستگاه‌ها را انجام دهيم.

اقداماتي جهت رفع موانع

مشارکتي‌ها براي برداشتن موانع قدرت يافتن، اقدامات متعددي انجام دادند که موارد زير نمونه‌هايي از آن است.

استفاده ابزاري از قتل‌هاي زنجيره‌اي

پروژه قتل‌هاي زنجيره‌اي، اقدامي ‌نادرست و خواسته يا ناخواسته، قدمي‌ در راستاي اهداف دشمن بود و کسي نمي‌تواند منکر قبح آن شود. اما حزب مشارکت، به دنبال استفاده ابزاري از اين قتل‌ها و تخريب وزارت اطلاعات در راستاي برداشتن موانع از سر راه بود.
شرکت در راه‌اندازي بلواي تيرماه ۷۸
بلواي تير ۷۸ اقدامي ‌براندازانه و در حقيقت مي‌توان گفت کودتايي دولتي، عليه نظام بود که حزب مشارکت نيز در راه‌اندازي اين آشوب نقشي مؤثر داشت.

تحصن در مجلس ششم
محمدرضا خاتمي، دبيرکل حزب مشارکت، نايب رئيس مجلس ششم نيز بود که مي‌توانست در جلوگيري از تحصن نمايندگان مؤثر باشد اما نه‌تنها اقدامي‌ در اين زمينه انجام نداد، بلکه از کساني بود که در راستاي برگزاري آن فعاليت داشت.
تنظيم نامه درخواست نوشيدن جام زهر توسط رهبري
از ديگر اقدامات حزب مشارکت مي‌توان به تلاش اين حزب، جهت نوشتن نامه به رهبري و پيشنهاد نوشيدن جام زهر را برشمرد که تلاشي مفتضحانه جهت تحت فشار قرار دادن استوانه پايدار نظام اسلامي بود.

شرکت در طرح خروج از حاکميت
خروج از حاکميت، طرحي جهت ‌ايجاد مشکل براي نظام و در نهايت براندازي آن بود که نمايندگان مشارکتي مجلس، نيز در آن بسيار فعال بودند.
طرح عبور از رهبري
حزب مشارکت خط قرمزي به نام رهبري نظام را قبول نداشت و لذا در انتخابات نهم رياست جمهوري، محمدرضا خاتمي، ‌دبيرکل حزب، در مصاحبه‌اي که تلويزيون از وي پخش کرد، رسماً اعلام کرد که از رهبري عبور کرده‌ايم.

شرکت در فتنه ۸۸
حزب مشارکت در طراحي و راه‌اندازي فتنه ۸۸ شرکت فعال داشت. آنها به‌طور کامل با ميرحسين موسوي هماهنگ بودند و اعمال و رفتارآنان در فتنه مزبور، بر اساس طرحي بود که توسط محمدرضا تاجيک، نظريه‌پرداز نزديک به حزب مشارکت و عليرضا بهشتي از مشاوران ارشد ميرحسين موسوي تهيه شده بود. طرحي که به «مانيفست براندازي» مشهور شد. اين اقدام حزب، دقيقاً در راستاي براندازي نظام بود، به همين جهت، بيشتر اعضاي شوراي مرکزي حزب دستگير شدند و کميسيون ماده ۱۰ احزاب در تاريخ ۲۸ فروردين ۸۹ به علت «اقدامات خلاف قانون اساسي، قوانين موضوعه و خلاف اساسنامه و مرامنامه، توسط حزب مشارکت»، پروانه حزب مشارکت را توقيف نمود.‌ اين کميسيون هم‌چنين در تاريخ ۲۵ ارديبهشت طي گزارشي بر اساس قانون احزاب، انحلال حزب جبهه مشارکت ايران اسلامي را خواستار شد. مقامات قضايي نيز بر اساس اسناد موجود، حکم به انحلال حزب دادند و فعاليت‌هاي حزب را غيرقانوني اعلام کردند.

شوراي فعالان ملي ـ مذهبي
«شوراي فعالان ملي ـ مذهبي» يک گروه فعال سياسي در ايران است که از فعالان ملي‌ـ مذهبي تشکيل شده ‌است. ملي مذهبي‌ها داعيه ايرانيت و اسلاميت را با محوريت ايرانيت مطرح مي‌كنند.
عزت‌الله سحابي تا زمان مرگش رئيس شوراي فعالان ملي مذهبي ايران بود. محمد بسته نگار، داماد‌ آيت‌الله طالقاني، سخنگوي شوراي فعالان ملي ـ مذهبي است.
برخي از افراد مشهور اين گروه عبارتند از:
محمد بسته‌نگار، حبيب‌الله پيمان، حسين شاه‌حسيني، احمد صدر حاج‌سيدجوادي، اعظم طالقاني و نظام‌الدين قهاري.
اين شورا از طريق پايگاه «ملي ـ مذهبي» در فضاي مجازي فعال است.

حزب نداي ايرانيان

حزب نداي ايرانيان، حزبي سياسي اصلاح‌طلب در جمهوري اسلامي ايران است که در مرداد ۱۳۹۳، از وزارت کشور درخواست مجوز کرد. بيشتر اعضاي اين حزب سياسي، از اعضاي اصلي ستاد ملي جوانان اصلاح‌طلب، شوراي مشاورين سيدمحمد خاتمي ‌و ديپلمات‌هاي نزديک به دولت روحاني هستند.
صادق خرازي مشاور ارشد خاتمي، نماينده پيشين ايران در سازمان ملل، سفير اسبق ايران در فرانسه و نويسنده نامه مشهور خاتمي به جورج دبليو بوش، رئيس جمهور آمريکا، از جمله اعضاي فعال و در واقع باني اصلي تأسيس اين حزب است.
اعضاي شوراي مرکزي حزب عبارتند از:
محمد صادق خرازي، مجيد فراهاني، حسن يونسي، شهاب‌الدين طباطبايي، سجاد سالک، حنظله هدايتي، داوود روشني، سيد‌هادي شفيعي، سامان بختياري، خديجه جدا، رضا شريفي، محمد کيهاني، پيمان خواجوي، عيسي چمبر، ساعده سيما، کوروش قادري، مهدي جعفري، سجاد ترابي، مرضيه اميري، طيبه دومانلو، مرتضي صفري، احسان ارجمند حقيقي، سودابه رادفر، مجتبي حسين‌خاني و امير شهلا.
دبير کل حزب مجيد فراهاني است. وي سابقه عضويت در ستاد انتخاباتي سيدمحمد خاتمي، ستاد انتخاباتي ميرحسين موسوي در انتخابات ۸۸، شوراي مرکزي و دبير تشکيلات دفتر تحکيم وحدت، شوراي مرکزي جبهه مشارکت، دفتر سياسي جبهه مشارکت، رياست شاخه جوانان جبهه مشارکت و رياست کميته دانشجويي جبهه مشارکت را در کارنامه سياسي خود دارد.
به گفته يکي از اعضاي هيأت مؤسس:
اين مجموعه با مشورتي که با آقاي خاتمي ‌صورت گرفته شکل گرفت، در حالي که به ما مي‌گويند نسل دوم اصلاحات، عبارت نسل دوم را به کار نبرديم و توصيه آقاي خاتمي ‌هم بود که از اين عنوان استفاده نکنيم، مي‌خواهيم درون حاکميت کار سياسي کنيم و براي اصلاحات دستاوردهاي جديد به دست آوريم.
نام حزب در ابتدا «ندا» بود که برگرفته از نام «ندا آقا سلطان» بود ولي بعداً نام آن، به «نداي ايرانيان» تغيير يافت. همچنين مواضع حزب را سايت «سلام نو» پوشش مي‌داد که فيلتر شد. در حال حاضر مواضع اين حزب در پايگاه «نداي ايرانيان» پوشش داده مي‌شود.

حزب اتحاد ملت ايران اسلامي

حزب اتحاد ملت ايران اسلامي، حزبي اصلاح‌طلب است که زمزمه تأسيس آن در دي ماه ۱۳۹۳ شنيده شد و نهايتاً در ۳۱ فروردين ۱۳۹۴ با موافقت کميسيون ماده ۱۰ احزاب از وزارت کشور مجوز گرفت. نخستين کنگره حزب، در مرداد ۱۳۹۴ در تهران برگزار شد و علي شکوري‌راد به عنوان دبير کل‌ اين حزب انتخاب شد. تقريباً مي‌توان گفت، اين حزب ادامه حيات جبهه مشارکت است و چند نفر از اعضاي شوراي مرکزي آن نيز اعضاي جبهه مشارکت هستند.
شوراي مرکزي حزب از افراد زير تشکيل شده است:
آذر منصوري، علي تاجرنيا،‌ هادي خانيکي، محمد کيانوش‌راد، حميدرضا جلايي‌پور، حسين کاشفي، ولي‌الله شجاع پوريان، علي شکوري‌راد، فاطمه راکعي، غلامرضا انصاري، جلال جلالي‌زاده، مرتضي مبلغ، عمادالدين خاتمي، اشرف بروجردي، حجت‌الاسلام مصطفي درايتي، سيدمحمود حسيني، شمس وهابي، علي صوفي، رضا باوفا، رحيم عبادي، حسين نقاشي، علي‌محمد حاضري، زهره آغاجري، سيدحسين موسوي‌نژاد، نسيم چالاکي، محمد فاضلي‌کيا، اميرآريا زند، علي محمد مظفري، مهدي فراهاني و حجت شريفي.
اين حزب و حزب نداي ايرانيان، مسئوليت سازمان‌دهي دوباره لشگر شکست‌خورده اصلاحات را بر عهده دارند.

سازمان عدالت و آزادي ايران اسلامي

«سازمان عدالت و آزادي ايران اسلامي» که تا سال ۱۳۷۸ با عنوان «کانون همبستگي پيروان خط امام» شناخته مي‌شد، عنوان يکي ديگر از احزاب اصلاح‌طلب در ايران است. اين حزب تنها حزب اصلاح‌طلب ايراني است که مرکزيت آن در شهري غير از تهران (اصفهان) واقع شده است. اين حزب در دهم خرداد ۱۳۷۶ توسط جمعي از اعضاي انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه اصفهان، با عنوان «کانون همبستگي پيروان خط امام» تأسيس شده و اولين جلسه خود را برگزار کرد.
در نهمين کنگره اين سازمان که در روز جمعه پنجم ارديبهشت ۱۳۹۳ برگزار گرديد، افراد زير به عنوان اعضاي شوراي مرکزي براي يک دوره دو سله انتخاب شدند:
حميد اشرفي، محمدرضا بزمشاهي، بهراد بهشتي، کورش خسروي، علي صادقيان، ايمان صفري، سيدسعيد صفوي، احسان طاهري، امير طاهري، عليرضا فرزانه‌خو، عرفان مرداني، مهدي مقدري، محبوبه منصوري، علي ناظم‌زاده و سميه وکيلي.
در همين کنگره مهدي مقدري به عنوان دبير کل ابقا شد. اين سازمان از طريق سايت «بوي باران» در فضاي مجازي فعال است.