اصلی‌ترین چالش پیش روی حوزه «انقلاب زدایی» از پیکره آن


رهبر معظم انقلاب: مسأله‌ انقلابی‌گری در حوزه‌ قم در معرض خطر است؛ این را باید توجّه کنید؛ باید جزو مسائل اصلی شما باشد.




 


اشاره: در قسمت قبلی مولفه‌ها و بایسته‌های انقلابی‌گری در حوزه‌ها را بیان کردیم، در این قسمت آسیب‌های پیش‌روی حوزه انقلابی را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

 

انقلابی‌گری حوزه‌ها؛ مولفه‌ها، آسیب‌ها و مسؤولیت‌ها

۲- آسیب های پیش رو

حوزه انقلابی با آسیب‌ها و چالش‌های بی‌شمار مواجه است که اصلی‌ترین این چالش‌ها «خطر انقلاب زدایی» از پیکره حوزه‌هاست. به تعبیر رهبر معظم انقلاب: «اگر چنانچه ما دیدیم تلاش‌هایی دارد انجام می‌گیرد برای اینکه از حوزه‌ علمیّه‌ قم انقلاب‌زدایی کنند، باید احساس خطر کنیم.»[۱] به همین خاطر هشدار می‌دهند که: «حالا حوزه‌ قم را بخواهند از انقلاب تهی کنند، [این] چیز کوچکی است؟ انگیزه‌هایی وجود دارد برای این کار…..»[۲]  و متذکر می‌شوند: «مسأله‌ انقلابی‌گری در حوزه‌ قم در معرض خطر است؛ این را باید توجّه کنید؛ باید جزو مسائل اصلی شما باشد.»[۳] از نگاه رهبر معظم انقلاب، انقلاب زدایی در حوزه گونه‌های گوناگونی دارد؛ برخی از وقت‌ها به صراحت است و گاهی وقت‌ها هم غیر صریح اما موذیانه: «مخالفت با انقلاب هم دوجور است: یک‌وقت صریحاً کسانی با انقلاب مخالفت می‌کنند ـ که این هم در حوزه وجود دارد، نه اینکه وجود نداشته باشد، ما بی‌اطّلاع نیستیم؛ حالا کسانی هستند صریحاً گوشه‌کنار [مخالفت می‌کنند]؛ البتّه کم هستند ـ یک‌وقت هست که نه، صریحاً با انقلاب مخالفت نمی‌شود، [بلکه] با مبانی و مبادی اعتقادی انقلاب مخالفت می‌شود؛ روی اینها باید حسّاس بود.»[۴]

ایشان معتقدند که دشمن تمام سرمایه و توان خود را برای انقلاب‌زدایی در حوزه‌های علمیه بسیج کرده است: «امروز بسیاری از همت و پول و ابتکار و طراحی و برنامه‌ریزی استکبار جهانی، مصروف این می‌شود که ببیند چگونه می‌تواند همین شما طلاب و فضلا و علما را از راه راست انقلاب منحرف کند. برای این کار، پول خرج می‌کنند.»[۵] اما پرسش این است که علل تلاش دشمنان برای زدودن  آفاق اندشه‌های انقلابی از حوزه علمیه چیست؟ در این مورد رهبر انقلاب به ۳ مسأله اشاره می‌کنند:

۱- روحانیت مانع نفوذ آنان است: «چون می‌دانند اگر علما، همچنان‌که تا امروز پیشگام این انقلاب بوده‌اند و در صفوف مقدم، در جنگ، در صحنه‌های انقلابی و در صحنه‌ سیاست حضور داشته‌اند، باز هم حضور داشته باشند، به‌هیچ‌وجه استکبار نمی‌تواند با این انقلاب روبه‌رو بشود. می‌خواهند این مانع ـ یعنی شما جامعه‌ علمای اسلام ـ را از سر راه بردارند. برای این کار، برنامه‌ریزی می‌کنند.»[۶]

۲- می‌خواهند فضای انقلابی در جامعه را بشکنند: «فضای انقلابی در کشور دشمنان عنودی دارد، دشمنان کینه‌ورزی دارد. با حاکمیت فضای انقلابی در کشور مخالفند؛ میخواهند این فضا را بشکنند. ….. در حوزه‌ علمیه همه باید به این مسأله توجه کنند. در متن جامعه اینجور است، طبعاً در حوزه‌های علمیه هم اینجور است. می‌دانند که شُمای روحانی فقط یک فرد نیستید؛ مستمع دارید، علاقه‌مند دارید؛ بنابراین در محیط پیرامون خودتان اثر می‌گذارید. می‌خواهند فضای انقلابی را بشکنند، روحانی انقلابی را منزوی کنند.»[۷]

۳- می‌خواهند اسلام سیاسی را نابود کنند: «بعد از دوران صدر اسلام، اوّلین باری است که اسلامِ صحیحِ نابِ متّکی به قرآن و حدیث در عالم واقع، دارد تحقّق پیدا می‌کند……. امروز در ایران اوّلین بار است که یک چنین حکومتی به‌وجود می‌آید. معنای اسلام سیاسی این است؛ اسلام سیاسی یعنی اسلامی که سیاست اداره‌ جامعه را و مدیریّت جامعه را برعهده می‌گیرد؛ یعنی اسلام می‌شود مدیر جامعه. این بار اوّلی است که در اینجا اتّفاق افتاده است؛ این را می‌خواهند از بین ببرند، این را می‌خواهند نابود کنند؛ نابود کردنش هم به همین شکلی است که عرض کردم. بنابراین مسأله‌ انقلابی‌گری در حوزه‌ قم در معرض خطر است؛ این را باید توجّه کنید؛ باید جزو مسائل اصلی شما باشد.»[۸] این سه عامل موجب می‌شود تا دشمنان تمام مساعی خویش را به کار ببرند تا بلکه از انقلابی‌گری در حوزه‌ها ممانعت کند. دقیقاً به همین دلیل است که روحانی انقلابی را زیر تیغ تیز انتقادات و شایعات خود قرار می‌دهند؛ اما از روحانی غیر انقلابی و پادوی خود، حمایت می‌کنند:

«هر کسی که به خط انقلاب و اسلام ناب محمّدی(ص) نزدیکتر است، به ضربات و حملات و تهمت‌ها و هوچیگری‌ها و سوءقصدها و بدجنسی‌ها و موذیگری‌های جناح استکبار هم نزدیکتر است. با هر آخوندی بد نیستند؛ با بعضی از آخوندها خیلی هم خوبند؛ همچنان‌که در دستگاه سلطنت هم همین‌طور بود. آن دستگاهی که می‌خواست ریشه‌ روحانیت را بکند، خاطر بعضی از آخوندها را هم می‌خواست! به آخوندهای درباری پول می‌داد و به آنها سفارش می‌کرد که عمامه‌تان را یک مقدار بزرگتر و ریشتان را هم یک مقدار بلندتر کنید! اینها را دیده بودیم، ما از اینها خبر داریم. رژیم طاغوت، خاطر این‌گونه روحانیان را هم می‌خواست و با آنها ملاقات هم می‌کرد….امروز هم همین‌طور است. امروز هم با علمای خوب بدند. امروز هم با امام بزرگوار(ره) که یک لحظه در راه خدا درنگ نکرد؛ یک ذره از نیروهای خودش را در پیمودن این راه، بی‌استفاده نگذاشت؛ با تمام وجود و در تمام آنات زندگی، به سمت آن هدف عالی و مقدس رفت و خدا هم او را کمک کرد، بد بودند. با فلان آخوندِ ضد انقلابِ مرتجعِ نوکرصفت، خوب هم بودند.»[۹]

۳- مسؤولیت‌ها و وظایف روحانیت انقلابی

رهبر معظم انقلاب مسؤولیت‌ها و وظایف متعدد و مهمی را برای روحانیت انقلابی ذکر می‌کنند. با نگاهی به بیانات ایشان می‌توان این وظایف را در ۷ مؤلفه تبیین کرد:

۱-۳-  حمایت و پاسداری از نظام اسلامی

یکی از مهم‌ترین کارکردها و مسؤولیت‌های روحانیت انقلابی، حمایت و پاسداری از نظام اسلامی ایران است. به تأکید مقام معظم رهبری: «امروز مسؤولیت روحانیت، بسیار سنگین است. اولین مسؤولیت شما، عبارت از پاسداری از اسلام و نظام اسلامی است.»[۱۰] ایشان با اشاره به این نکته که: «مراجع تقلید کنونی، مکرر به بنده گفتند که ما تضعیف این نظام را به هر کیفیتی حرام قطعی می‌دانیم»[۱۱]، بر این نکته تاکید می‌کنند: «هیچ مصلحت و هیچ انگیزه‌ شخصی یا صنفی یا سیاسی نمی‌تواند و حق ندارد از حمایت حوزه نسبت به نظام مانع شود.»[۱۲] اما علل و عوامل این حمایت چیست و چرا باید حوزه و روحانیت از این نظام حمایت کند؟ دلیل اول اینکه این نظام، یک نظام اسلام با قوانین فقهی است: «روحانی باید از وجود یک چنین نظامی که پرچمش اسلام است، قانونش فقه اسلامی است، با همه‌ وجود استقبال کند.»[۱۳]  به همین خاطر حوزه نباید نسبت به این نظام بی‌تفاوت باشد: «این نظام …. نظام دینی است؛ نظامی است که بر اساس معارف و احکام دینی و ارزش‌های دینی شکل گرفته است. حوزه در مقابل چنین نظامی نمی‌تواند بی‌تفاوت باشد. هیچ مصلحت و هیچ انگیزه‌ شخصی یا صنفی یا سیاسی نمی‌تواند و حق ندارد از حمایت حوزه نسبت به نظام مانع شود.»[۱۴] دوم اینکه این نظام، محصول آرزوی دیرینه علما و صلحاست و با ید در حفظ آن کوشید: «تشکیل جمهوری اسلامی بزرگترین آرزوی برآورده شده‌ صالحان و برجستگان علماء اسلام است. باید آن را قدر شناخت و در تکمیل و تصحیح و تقویت آن، نفس و نفیس را باید نثار کرد.»[۱۵] و سوم اینکه برای تداوم این انقلاب و نظامی که بر پایه دین و فقه اسلامی بنا شده و آرزوی دیرینه بزرگان دین بوده است، به حمایت همه جانبه روحانیت نیاز است: «برای تداوم انقلاب نیز حضور روحانیون ضروری است و فعال بودن روحانیان، شرط لاینفک بقای انقلاب و استقلال کشور و نظام جمهوری اسلامی است. بنابراین، روحانیان باید باشند؛ آن هم با فعالیت و دلسوزی و از خود دانستن انقلاب و جانانه دفاع کردن.»[۱۶]

 

نگارنده: علی اکبر عالمیان


 

[۱] – بیانات در دیدار اعضای مجمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه علمیه قم ۲۵/۱۲/ ۱۳۹۴

[۲] – همان

[۳] – همان

[۴] – همان

[۵] – بیانات در جمع فضلا و طلاب و روحانیون مشهد ۴/ ۱/ ۱۳۶۹

[۶] – همان

[۷] – بیانات در دیدار طلاب و فضلا و اساتید حوزه علمیه قم‌ ۲۹/ ۷/ ۱۳۸۹

[۸] – بیانات در دیدار اعضای مجمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه علمیه قم ۲۵/۱۲/ ۱۳۹۴

 

[۹] – بیانات در جمع فضلا و طلاب و روحانیون مشهد ۴/ ۱/ ۱۳۶۹

[۱۰] – بیانات در جمع فضلا و طلاب و روحانیون مشهد ۴/ ۱/ ۱۳۶۹

[۱۱] – بیانات در دیدار علما و روحانیون خراسان شمالی ۱۹/ ۷/ ۱۳۹۱

[۱۲] – بیانات در جمع اساتید، فضلا و طلاب حوزه علمیه قم در مدرسه فیضیه ۱۴/ ۷/ ۱۳۷۹

[۱۳] – بیانات در دیدار علما و روحانیون خراسان شمالی ۱۹/ ۷/ ۱۳۹۱

[۱۴] – بیانات در جمع اساتید، فضلا و طلاب حوزه علمیه قم در مدرسه فیضیه۱۴/ ۷/ ۱۳۷۹

[۱۵] – پیام به جامعه‌ی مدرسین حوزه علمیه قم به مناسبت تشکیل شورای سیاستگذاری حوزه ۲۴/ ۸/ ۱۳۷۱

[۱۶] – بیانات در دیدار علما و طلاب قم و مدارس علمیه‌ی تهران‌۱۳۶۸/۱۲/۰۲

 

a