بررسی موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)(بخش چهارم)

تجمل‌گرایی برخی مسوولین موسسه تنظیم و نشر آثار امام(ره) و توجیه‌ نمودن آن


مسئولین موسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام باید بیش از پیش به رسالت خود در امر نشر و گسترش آثار امام راحل در داخل و خارج از کشور همت گمارند و از ظرفیت عظیم مرقد مطهر استفاده کنند و با طراحی روش‌های نو، عاشقان خمینی را با آرمان‌ها و دستاوردهای انقلاب اسلامی آشناتر ساخته و به ارائه الگوی جامعه اسلامی موفق برای جهانیان تلاش نمایند.






مقدمه:

با گذشت زمان و گسترش فعالیت‌های موسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام(ره)، مراکز تابعه این موسسه هم کم‌کم شکل گرفتند. پس از رحلت امام خمینی(ره) مهمترین دغدغه مسئولین موسسه ساختن مرقدی آبرومند برای ایشان بود تا جوابگوی خیل عظیم زائرانی باشد که علاوه بر مناسبت‌ها در بقیه ایام سال، گرداگرد مرقد امام راحل حضور پیدا می‌کردند و سال‌ها به خاطر ساختمان‌سازی‌ها و تعمیرات اطراف حرم در شرایط نامناسب در مراسم مختلف به تجلیل از حضرت امام می‌پرداختند.

در طول چند سال، طرح‌های مختلفی بر روی مرقد حضرت امام اجرا شد و سرانجام طرح اخیر مورد موافقت قرار گرفت که بعد از ۲۶ سال از رحلت حضرت امام در سال۱۳۹۴ به بهره‌برداری رسید و یکی از بزرگترین سازه‌های بتونی در جوار بهشت زهرای تهران جان گرفت و مجموعه ساختمان‌های مربوط به  مرقد امام خمینی(ره) بر پا شد.

حرم امام راحل بزرگترین مرکزی است که با مدیریت مستقیم موسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام ساخته شد و اکنون در زیرمجموعه آن موسسه اداره می‌شود. البته نحوه ساخت بنای مرقد حضرت امام و تغییر چندباره آن انتقاداتی را در جامعه در پی داشت، به خصوص در تضاد بودن زیباسازی داخلی حرم و گرانبها بودن مصالح آن، با ساده زیستی امام راحل و عدم نمود آرمان های انقلاب اسلامی و اهداف امام راحل در این بنای مُعظَم، از جمله انتقادات به سازندگان آن بود.

انتقادات از زرق و برق حرم حضرت امام

محمد علی انصاری سرپرست موسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام در پاسخ به انتقادات واردشده بیان می‌کند ما در حرم امام در حالی که مشغول ساخت و اجرای طرح اصلی بودیم باید حرم را برای مراسم مختلف و خدمات‌رسانی به زائرین، مهیا می‌کردیم لذا در چند سال اول، چند طرح عوض شد و سازه‌ها و سیستم‌ها دگرگون شد. و هیچکس نمی‌تواند بگوید این کارها زائد و غیر ضروری بوده است.[۱]

همچنین در پی بالا گرفتن انتقادات در سطح رسانه‌ها از جمله یادداشت مسیح مهاجری مدیر مسئول روزنامه جمهوری اسلامی در این روزنامه و انتقاد او از زرق و برق حرم امام خمینی(ره) و شیوه مدیریتی آن و هزینه‌هایی که برای این مجموعه ‌می شود؛ جوابیه مبسوطی از سوی محمد علی انصاری داده شد که برای افکار عمومی قانع کننده نبود و می‌طلبد مراکز ذیصلاح در این باره روشنگری نمایند.

فرافکنی و توجیه سرپرست موسسه!

وی در بخشی از جوابیه با فرافکنی و انداختن مسئولیت کارهای انجام شده بر دوش مسئولین درجه اول نظام اسلامی اظهار می‌دارد:

«در طراحی‌های اولیه، علی رغم اینکه معماران و آرشیتکت‌های خوب و متعهد کشورمان، طرح‌های بسیار نو و باشکوه با ابعادی منحصر به فرد برای حرم ارائه نمودند، ولی مسئولین عالی رتبه نظام، ما را بر پیروی از معماری رایج در بناهای اسلامی خصوصا شیعی و پیش‌بینی فضاهای وسیع، برای مراسم گسترده مداوم سالانه در حرم ترغیب نمودند که همین دیدگاه مبنای کار شد».[۲]

در بخش دیگر این جوابیه، انصاری انتقاد عدم تناسب آرمان‌های انقلاب اسلامی و مشی و منش حضرت امام با ساختمان‌های تجملی را توجیه می‌کند و با مقایسه نادرست و غیرمنطقی و تمثیلات مختلف، سعی می‌کند مخاطب را اقناع کند، ولی این انتقاد به جا همچنان بی‌جواب مانده است.

وی می‌گوید: «من فکر می‎کنم مشکل از اینجا سرچشمه می‌گیرد که ما تصور کنیم حرم امام یعنی خانه امام در جماران و قم؛ یا تصور کنیم حرم‌های کربلا و نجف و مشهد مقدس و قم و سامرا و کاظمین و شهر ری و شیراز و مشهد اردهال و یا حرم عظیم و وسیع پیامبر اکرم(ص) در مدینه یعنی خانه ائمه و پیامبر اکرم(صلوات الله علیهم)! این تصور واهی است که اگر کسی داشته باشد دچار تضاد و دوگانگی می‎شود.

در حالی که جماران خانه دوران حیات و زندگی شخصی امام است اما حرم او همانند سایر حرم‌ها و بقاع متبرکه خانه مردمند و محل اجتماعات عظیم زائران آنها… نکته مهم این است که به زعم شما آنان که جماران و حرم را می‌بینند دچار تضاد می‌شوند. ولی به زعم حقیر آنانکه جماران را می‌بینند در نگاه آنان خانه شخصی و استیجاری امام در دوران حیات ایشان است. همانگونه که خانه محقر امام علی و فاطمه و حسنین و دیگر ائمه (علیهم السلام) و امامزادگان برجسته را خانه شخصی و محل زندگی آنان دانسته ولی حرم‌های آنان را خانه مردم و تجلی گاه عشق و ارادت شان به عظمت نام و مکتب و مرام آنان می‌دانند».[۳]

تفاوت نگاه!

انصاری در بخش دیگری از جوابیه مفصلش، نشان می‌دهد که افکار و دیدگاه‌های وی دچار تغییر شده است. وی فاصله گرفتن خود از آرمان‌های انقلاب اسلامی و نگاه امام راحل به ساده زیستی و حمایت از محرومین و مستضعفین را این گونه افشا و اظهار می‎کند:

«حرم امام شعب ابی طالب نیست، خانه مردم است. ما هرگز برای کاری که انجام داده‌ایم سر هیچ کس منت نداریم ولی مردم عزیز ما به خوبی آگاهند که در مسیر احیای این منطقه که فاقد کمترین امکانی بوده است و در ایجاد شرایط اقامت حداقلی، و امکانات اولیه چه مشکلات و رنج‌ها دیده‌ایم و البته تا رسیدن به نقطه مطلوب راه طولانی در پیش داریم…

مگر امام خمینی که رحلت کرده است از این‌ها استفاده می‌کند که شما آن را مخالف با فرهنگ ساده زیستی امام دانسته اید؟ این مردم با کرامت و بزرگوار، زائرین امام و میهمانان حرم امام هستند که برای زیارت و گذران شبی و ساعاتی با خانواده‌های خویش در محیطی امن و سالم به اینجا آمده‌اند با کدام منطق ما می‌توانیم بگوییم چون امام خمینی در زندگی‌اش ساده زیست بوده است وجود این امکانات در کنار حرمش در تضاد با فرهنگ اوست؟».[۴] روشن است این گونه سخنان انصاری، همچون نظریه مانور تجمل یکی از مسئولین سابق _برای توجیه رواج تجملات غیر ضروری در دولت خود_ انحراف آشکار از اصول انقلاب اسلامی و بنیان‌گذار آن است و زنگ خطری است برای حرم امام و موسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام.

لزوم حفظ و احیای سرمایه بزرگ معنوی انقلاب اسلامی

مسئولین موسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام باید بیش از پیش به رسالت خود در امر نشر و گسترش آثار امام راحل در داخل و خارج از کشور وجه همت گمارند و از ظرفیت عظیم مرقد مطهر استفاده کنند و با طراحی روش‌های نو، عاشقان خمینی را با آرمان‌ها و دستاوردهای انقلاب اسلامی آشناتر ساخته و به ارائه الگوی جامعه اسلامی موفق برای جهانیان تلاش نمایند. آستان مقدس امام خمینی(ره) سرمایه بزرگ معنوی برای انقلاب اسلامی است و می‌تواند بازتاب‌دهنده آرمان‎های امام راحل و نظام مقدس جمهوری اسلامی بوده و حلقه وصل مسلمانان مظلوم در سراسر جهان باشد.

با توجه به تجمیع برخی مراکز دیگر موسسه در اطراف حرم مطهر از جمله پژوهشکده امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی، حوزه علمیه، کتابخانه، موزه و… امید می‎رود این نهاد با بکارگیری مدیریت انقلابی و جهادی و بصیر و در خط ولایت بتواند حق امام و انقلاب اسلامی را ادا نماید.

کاربرد آموزشی بیت حضرت امام در شهر قم

از دیگر اماکنی که به موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) ملحق شده می‎توان حسینیه جماران و منزل اجاره‎ای امام راحل در جماران، منزل شخصی حضرت امام در شهر مقدس قم و منزل پدری ایشان در شهر خمین را نام برد. اخیرا منزل حضرت امام در نجف اشرف نیز به آنها افزوده شده است. همچنین شعبه موسسه در اصفهان نیز در سالیان گذشته افتتاح شده و هم اکنون به فعالیت‌های خود ادامه می‌دهد.

شایان ذکر است که هر یک از این مراکز در زمینه‌ای خاص نمود پیدا کرده مثلا بیت حضرت امام در قم بیشتر کاربرد آموزشی و فرهنگی دارد و در طول روز پذیرای بازدیدکنندگان است و برخی دروس حوزوی نیز در این مکان برگزار می‎گردد. البته شعبه موسسه در قم هم دارای کتابخانه و بخش‌های مختلف آموزشی و پژوهشی است که در آینده به آن خواهیم پرداخت.

خمین قطب مسابقات شطرنج کشور!

اولین دوره مسابقات بین المللی شطرنج با نام جام آفتاب در بیت تاریخی امام راحل در شهر خمین با حضور شطرنج بازانی از۱۰ کشور و تنها بانوی خارجی از کشور روسیه برای کسب جایزه نقدی۱۰هزار دلاری با یکدیگر به رقابت پرداختند!!!

منزل پدری امام راحل در شهر خمین هم پس از بازسازی و مرمت به عنوان مرکز فرهنگی و گردشگری در شهر خمین به بهره‌برداری رسید و به عنوان قطب مسابقات شطرنج کشور، وجهه بین المللی یافت. با احداث مجتمع بزرگ امام خمینی(ره) در جنب این خانه تاریخی، این مجموعه پذیرای مراسم مختلف و گردشگران داخلی و خارجی شده است. امروزه نام شهرخمین با مسابقات بین المللی شطرنج پرآوازه شده است.

اولین دوره مسابقات بین المللی شطرنج با نام جام آفتاب در بیت تاریخی امام راحل در شهر خمین با حضور شطرنج بازانی از۱۰ کشور ایران، کرواسی، دانمارک، اسپانیا، ارمنستان، آذربایجان، ترکستان، گرجستان، عراق، افغانستان و تنها بانوی خارجی از کشور روسیه برای کسب جایزه نقدی۱۰هزار دلاری با یکدیگر به رقابت پرداختند.[۵]

به نظر می رسد با برگزاری مسابقات شطرنج در محل بیت تاریخی حضرت امام در خمین آن هم با توجیه برگزاری یادواره و سالگرد فتوای حضرت امام درباره آزاد شدن بازی شطرنج، سیره و اهداف امام راحل را تحت الشعاع خود قرار داده است. موسسه تنظیم و نشر آثار می‌توانست ابعاد مختلف شخصیت حضرت امام را در قالب‌های خیلی بهتر به صورت بین المللی اجرا نماید و سیره و شخصیت و افکار انقلابی آن بزرگ مرد را به جهانیان ارائه نماید و از تبلیغات کاریکاتوری پرهیز کند و دیگر فتاوا و دستورات و بیانیه‌های ایشان را ترویج نماید.

وحدت جهان اسلام با حکم تاریخی امام خمینی(ره)

قرار بود کتاب «آیات شیطانی»، نقطه آغازی بر تحقیر فرهنگی و جنگ نرم نظام‌مند علیه جهان اسلام باشد، اما حکم قاطعانه‌ امام راحل، آن برنامه را از بین برد تا همگان بدانند که اسلام با آزادی بیان و اندیشه کاملا موافق است، اما توهین همیشه و در همه جا محکوم است

به عنوان نمونه حضرت امام با صدور حکم تاریخی درباره ارتداد سلمان رشدی، همه مسلمانان جهان را مورد خطاب قرار دادند، کتاب و نویسنده را محکوم و حکم اعدام نویسنده و ناشران کتاب را صادر نمودند. با این فرمان، جهان اسلام، به صورت یک پارچه و عظیم، به خروش و حرکت درآمد و با حمایت قاطع از این حکم، نفرت و انزجار خویش را از این دسیسه و توطئه استعماری به نمایش گذاشته و خواهان محاکمه رشدی و ممنوعیت چاپ وانتشار و جمع آوری این کتاب شدند.[۶]

البته قرار بود کتاب «آیات شیطانی»، نقطه آغازی بر تحقیر فرهنگی و جنگ نرم نظام‌مند علیه جهان اسلام باشد، اما حکم قاطعانه‌ امام راحل، آن برنامه را از بین برد تا همگان بدانند که اسلام با آزادی بیان و اندیشه کاملا موافق است، اما توهین به عنوان پدیده‌ای خارج از ضوابط و چارچوب‌های علمی و منطقی، همیشه و در همه جا محکوم است و این مهم، از اصول دیپلماسی فرهنگی جهان اسلام است.[۷]

این حکم روح تازه‌ای به جهان اسلام بخشید. نشان دادن قدرت اسلام و گرایش گسترده جوامع به انقلاب و وحدت بی‌سابقه آنان؛ صدور انقلاب اسلامی و طرح اندیشه‌های اصیل آن؛ نشان دادن نفوذ و موقعیت مستحکم رهبری امام در جهان، به ویژه جوامع اسلامی؛ مقابله با تحریف‌های مذهبی غرب در راه ضعیف کردن باورهای دینی و ایمانی مسلمین؛ فرو ریختن اقتدار غرب و دمکراسی دروغین آنها؛ و آشکار کردن ماهیت سران سازش کار کشورهای اسلامی و مدافعان اسلام آمریکایی، از جمله ثمرات این فتوا بود. دشمنان انقلاب و نیز حتی خود مسلمانان که فکر می‌کردند جمهوری اسلامی، پس از جنگْ محدود شده، دریافتند که ایران، از استحکامی بی‎نظیر برخوردار است و با وجود تهدیدهای بسیار، باز هم مدافع اسلام خواهد بود.[۸]

پرداختن به این موضوع از آن جهت اهمیت دارد_وقابل مقایسه با مسابقات شطرنج نیست_ که حکم پیامبرگونه و تحول آفرین حضرت امام، نشان دهنده قدرت اسلام و گرایش جوامع مسلمان به انقلاب اسلامی و وحدت بی‌سابقه آنان بود و می‎توان با بزرگداشت و زنده نگه‎داشتن این حکم تاریخی، ایستادگی اسلام ناب محمدی در مقابل زیاده خواهی غرب و فرهنگ منحطی که در جهان به اسم نظم جهانی رایج کرده و ملت‌های مظلوم را اسیر خود ساخته است، به رخ جهانیان کشید و از طرفی مایه دلگرمی و وحدت مسلمانان با توجه به اوضاع کنونی آنان شد.

همچنین این مکان تاریخی و شهر خمین با توجه به موقعیت جغرافیایی آن می‎تواند پاسخگوی بخش زیادی از جمعیت کشورمان باشد و با برگزاری اردوهای فرهنگی و آموزشی شاخص و هدفمند برای همه اقشار از جمله دانش آموزان و دانشجویان، از راکد ماندن ترویج اندیشه‌های ناب حضرت امام جلوگیری نمایند و همانگونه که این امکان برای شاگردان تولیت موسسه فراهم شده که هرهفته در اردوهای خانوادگی از این مجموعه بازدید داشته باشند[۹] سایر طلاب هم از این امکان برخوردار شوند و در فضایی معنوی، خوشه چین خرمن مکتب امام خمینی(ره) باشند.

 

 

[۱]. رک: پرتال امام خمینی(ره)، کد مطلب: ۵۳۶۶۳، تاریخ مطلب: ۴/۳/۱۳۹۴٫

[۲].  ر.ک: پایگاه خبری خبرآنلاین، کد خبر: ۴۲۱۷۳۸، تاریخ: ۱۱/۳/۱۳۹۴٫

[۳].  همان

[۴]. ر.ک: پایگاه خبری خبرآنلاین، کد خبر: ۴۲۱۷۳۸، تاریخ: ۱۱/۳/۱۳۹۴٫

[۵] . ر.ک: پرتال امام خمینی(ره)، کد مطلب: ۱۵۹۸۳۰، تاریخ مطلب: ۱۳/۶/۱۳۹۶٫

[۶]. ر.ک: مجله گلبرگ،  بهمن ۱۳۸۲، شماره ۴۷، «حکم تاریخی حضرت امام رحمه الله درباره سلمان رشدی».

[۷]. ر.ک: باشگاه خبرنگاران جوان، کد خبر: ۵۴۹۹۸۳۷، تاریخ: ۲۵/۱۱/۱۳۹۴٫

 

[۸].  ر.ک: مجله گلبرگ،  بهمن ۱۳۸۲، شماره ۴۷، «حکم تاریخی حضرت امام رحمه الله درباره سلمان رشدی».

[۹] . ر.ک: پرتال امام خمینی(ره)، کد مطلب: ۱۴۱۷۳۷، تاریخ مطلب: ۱۶/۸/۱۳۹۵٫