بررسی موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)(بخش سوم)

تغییر در جهت‌گیری فکری و اندیشه‌ای موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)


با ورود اعضاء مجمع روحانیون مبارز مانند سید محمد موسوی بجنوردی، سید سراج الدین موسوی و افرادی چون عباسعلی روحانی، جهت‌گیری فکری و اندیشه‌ای موسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام(ره) از اساسنامه اولیه خود فاصله گرفت و این خطر وجود دارد که اندیشه‌های حضرت امام(ره) با قرائت این افراد به نسل‌های بعدی منتقل گردد.






مقدمه:

با درگذشت مرحوم سید احمد خمینی، فرزند وی سید حسن، تولیت موسسه تنظیم‌ و نشر آثار حضرت امام‌ و حرم‌ مطهر امام راحل را بر عهده گرفت. اردیبهشت ۱۳۷۴ سید حسن خمینی در نامهای به مقام معظم رهبری توضیح می‌دهد که طبق وصیت مرحوم پدر به‌ عنوان‌ تولیت‌ مؤسسه‌ تنظیم‌ و نشر آثار امام‌ و حرم‌ مطهر منصوب‌ شده و با توجه به این نکته که ‌ اعتبار همه‌ امور را بنا به‌ فتوای‌ امام‌ راحل‌، به‌ مقام‌ شامخ‌ ولایت‌ می‌داند‌ و اینکه‌ این‌ نظام‌ مقدس‌ تنها در پرتو ولایت‌ مطلقه‌ فقیه‌ و گام‌ نهادن‌ در مسیر اندیشه‌های‌ تابناک‌ خمینی‌ کبیر می‌تواند به‌ لطف‌ الهی‌ نجات‌ بخش‌ انسانیت‌ از ورطه‌ هلاکت‌ و ظلمت‌ باشد، از محضر ایشان تقاضا می‌کند‌ در صورت‌ صلاحدید، وصیت‌ آن‌ عزیز سفرکرده‌ را تنفیذ فرمایند.[۱]

حضرت‌ آیت‌ الله‌ خامنه‌ای‌ رهبر معظم‌ انقلاب‌ اسلامی‌ در پاسخ‌ به‌ این‌ نامه‌ چنین‌ مرقوم‌ فرموده‌اند: «با طلب‌ رحمت‌ و مغفرت‌ برای‌ پدر گرامی‌ شما و برادر عزیز ما مرحوم‌ حجت‌الاسلام‌ والمسلمین‌ آقای‌ حاج‌ سید احمد آقا(طاب‌ ثراه‌) وصیت‌ مزبور را تنفیذ می‌کنم‌ و توفیقات‌ الهی‌ را برای‌ شما صمیمانه‌ مسألت‌ می‌نمایم.»‌[۲]

سید حسن خمینی که پس از اخذ دیپلم برای تحصیل علوم حوزوی ساکن شهر قم شده بود؛ در نیمه تیرماه سال ۷۴ با اعتماد به محمد علی انصاری مسئولیت وی را _با توجه به اینکه وی از معتمدین پدر مرحومش بوده_  به عنوان سرپرست موسسه تنظیم و نشر آثار و حرم امام خمینی(ره) تمدید می‌کند.[۳] وی همچنین مسئولیت حمید انصاری برادر دیگر محمد علی انصاری را در سمت قائم مقام سرپرست تمدید می‌نماید.[۴]

تأثیرگذارترین فرد در موسسه

برادران انصاری از ابتدای تأسیس موسسه تاکنون _آذرماه ۹۸_ در مسئولیت‌های خود کماکان حضور دارند. باتوجه به عدم حضور دائمی سید حسن در تهران، عملا همه امور مربوط به موسسه و حرم به وسیله برادران انصاری مدیریت می‌شود البته در زمان مرحوم سید احمد خمینی با تلاش‌های دلسوزانه ایشان، عمده کارهای مربوط به حفظ و نگهداری آثار حضرت امام شکل ‌گرفت. با درگذشت مرحوم سید احمد، محمد علی انصاری را می‌توان تأثیرگذارترین فرد در موسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام از ابتدای تأسیس تاکنون برشمرد.

محمد علی انصاری عضو شورای مرکزی مجمع روحانیون مبارز است. وی قبل از انقلاب در برخی تظاهرات و تجمعات مردم قم حضور فعال داشت و همین امر سبب آشنایی و ورود به بیت حضرت امام بعد از انقلاب شد. او از ابتدای شکل‌گیری بخش حفظ آثار در دفتر حضرت امام حضور داشته است. وی به همراه برادر خود حمید انصاری در این زمینه طرح پیشنهادی را آماده می‎کند[۵] و مرحوم سید احمد خمینی براساس آن، اساسنامه موسسه را تنظیم و پس از چندی به ثبت می‌رساند.

جهت‌گیری فکری و اندیشه‌ای موسسه

انصاری با کمک دو برادر خود حمید و مجید انصاری به ساماندهی موسسه در راستای اهداف مورد نظر می‌پردازد و فعالیت های موسسه در بخش‏‌های پژوهشی، هنری، امور فرهنگی و ارتباطات، انتشارات، امور بین‏ الملل، طرح و برنامه، اداری و مالی، دفاتر نمایندگی، واحدها و مؤسسات وابسته و پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی تعریف می‌شود.

با وارد شدن افراد دیگر عضو مجمع روحانیون مبارز مانند سید محمد موسوی بجنوردی، سید سراج الدین موسوی و افرادی چون عباسعلی روحانی، جهت‌گیری فکری و اندیشه‌ای موسسه از اساسنامه اولیه فاصله می‌گیرد. در بخش‌های آینده به تفصیل به این موضوع خواهیم پرداخت که چگونه حضور این افراد در مدت زمان طولانی اهداف اولیه موسسه را تحت تأثیر خود قرار داده است.

شناسنامه پژوهشکده امام خمینی و انقلاب!

یکی از نهادهاي زیر مجموعه موسسه تنظيم و نشر آثار حضرت امام، «پژوهشكده امام خمینی‌(ره) و انقلاب اسلامی» است. هدف اين پژوهشکده كه در سال ۱۳۷۵ كار خود را آغاز كرده، پژوهش در جوانب مختلف حیات و اندیشه امام و معرفی دیدگاه های ایشان و انقلاب اسلامی و همچنین تربیت محقق در این زمینه عنوان شده است.

اما این نهاد اکنون با اهداف خود فاصله دارد و اندیشه امام آنطور که باید در جامعه و دانشگاه‌ها نهادینه نشده است. با نگاه به سابقه اساتید و مدیران این پژوهشکده، می‌توان یکی از علل دوری از اهداف این مجموعه را حاکم شدن طیف خاصی دانست که چندان به امام و راه او اعتقادی ندارند و یا تفسیر جدیدی از اندیشه امام و انقلاب ارائه می دهند تا با نظم نوین جامعه جهانی قابل جمع باشد و آرمان استکبارستیزی امام و دفاع از مستضعفین عالم به فراموشی سپرده شود.

از افراد موثر در پژوهشکده حضرت امام، سید محمد موسوی بجنوردی است که اکنون به عنوان پدر فقهی اصلاح طلبان از او یاد می‌شود. وی سال ۶۸ بعد از بیرون آمدن از شورای عالی قضایی تمرکز خود را بر روی مجامع دانشگاهی قرار داد. او چند صباحی در خارج از کشور هم به تدریس پرداخت. موسوی بجنوردی به عنوان یکی از نزدیکان حضرت امام، نظرات شاذ و نواندیشانه خود را در موضوعات مختلف مطرح و معمولا منتقدان به نظام جمهوری اسلامی از او استقبال می‌کنند.

در کارنامه سیاسی سید محمد موسوی بجنوردی همراهی با سران فتنه سال ۸۸ ثبت شده است. وی که در زمان اعلام درخواست غیرقانونی رفراندوم برای مشروعیت نظام به وسیله خاتمی، در دفتر مجمع روحانیون مبارز حضور پیدا کرده و چسبیده به وی نشسته بود؛ روزهای بعد هم دست از حمایت فتنه‎گران برنداشت و سال‎های بعد هم به هر مناسبت به تایید فتنه‌گران پرداخت و منتقد حصر سران فتنه شد. از دیگر مواضع عجیب او اینکه وی با محکومین دادگاه‎های انقلاب اسلامی همراهی و با آنها عکس یادگاری می‎گیرد و به هر مناسبتی در مراسم آنان شرکت می‎کند و اخبار آن در فضای مجازی منتشر می‌شود.

تدریس بجنوردی در پژوهشکده امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی، وابسته به موسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام و مدیریت در این مجموعه در طول سالیان متمادی باعث شد رئیس وقت پژوهشکده در مراسم تجلیل از موسوی بجنوردی از او به عنوان شناسنامه پژوهشکده امام خمینی(ره) یاد نماید و اینکه فقهایی مثل بجنوردی سنت‌شکنی کردند و خیلی حرف‌هایی را که امکان گفتنش نبود را گفتند!.[۶]

موسوی بجنوردی در همین جلسه یکی از آن سنت‌شکنی‌ها را انجام می‌دهد و در بیانات خود اظهار می‌دارد:

«ما نقص تبلیغات داریم و فقط فحش می‌دهیم که بهترین سخنان را هم از بین می‌برد. به جای فحش، مسائل اسلام و تشیع را بگوییم. چرا مرگ؟ ما برای زندگی آمده‌ایم؛ با مرگ چیزی درست نمی‌شود. باید این فرهنگ را عوض کنیم. اگر می‌خواهیم آمریکا را زمین بزنیم مسائل خود را مطرح کنیم. شعار اگر مقرون به شعور باشد ارزش دارد. اما نوعا شعارهای ما مقرون به شعور نیست!.»[۷]

مرید منتظری در حلقه مدیران موسسه

یکی دیگر از مدیران موسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام، سید سراج الدین موسوی کوشکی، زاده اصفهان و از مریدان ویژه منتظری است که در بیت او فعالیت می‎کرده است. وی از افراد مورد وثوق باند مهدی هاشمی معدوم در ابتدای پیروزی انقلاب بود. او مسئولیت مهم فرماندهی کمیته انقلاب اسلامی را هم چندسالی برعهده داشت. سال ۶۹ با حکم خاتمی وزیر ارشاد وقت، عازم پاکستان شد تا مسئول خانه فرهنگ ایران در پاکستان باشد.

وی مسئوليت نمايندگي موسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام در پاکستان و شبه قاره هند را هم بر عهده گرفت. سید سراج الدین موسوی در دولت اصلاحات سفیر ایران در کشور پاکستان می‌شود. نکته قابل تأمل اینکه وی همچنان به مراد خود وفادار مانده و به تبلیغ مرجعیت منتظری به عنوان مرجع اعلم بعد از رحلت حضرت امام در آن کشور می‌پردازد.[۸]

موسوی پس از بازگشت، سرپرستی امور بین الملل موسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام را برعهده می‌گیرد. ارتباط وی با بیت منتظری کماکان حفظ می‌شود به حدی که فرزند سید هادی هاشمی[۹] را به دامادی می‌پذیرد. وی عضو شورای مرکزی مجمع روحانیون مبارز است و روابط نزدیکی با اعضای نهضت آزادی و گروه‌های ملی مذهبی و اصلاح طلبان دارد. با جستجوی نام سید سراج الدین موسوی در پایگاه خبری جماران ملاحظه می‌شود وی به عنوان مدیر ارشد و مشاور در اکثر مراسم و دیدارهای مختلف مسئولین موسسه حضور دارد و به نوعی به خط دهی مشغول است.[۱۰]

 

شیخ اصلاحات اصفهان مدیر پژوهشکده

عباسعلی روحانی در پشت صحنه‌ی تحولات سیاسی اصفهان در دهه‌ی شصت حضوری فعال داشت. وی از نوجوانی با عبدالله نوری رفیق شفیق بود و از قبل از انقلاب به همراه عبدالله نوری در تهیه مطالب خطبه‌های نماز جمعه سید جلال الدین طاهری اصفهانی دخالت داشت.[۱۱] عباسعلی روحانی خود بعدها امام جمعه موقت اصفهان شد. در آن زمان جریان مهدی هاشمی معدوم در اصفهان مسلط بود و حلقه مدیریتی عباسعلی روحانی و غلامحسین کرباسچی و عبدالله نوری تکمیل کننده این جریان در اصفهان بودند.[۱۲]

از زمان تأسیس حزب منحله «جبهه مشارکت ایران اسلامی» به مدت دو دوره عباسعلی روحانی که از ارادتمندان حسینعلی منتطری بود عضو شورای مرکزی این حزب شده و هم‌زمان ریاست شورای منطقه اصفهان را برعهده داشت و به گفته دبیر شورای جبهه مشارکت اصفهان، عباسعلی روحانی از ابتدای انقلاب همواره نقشی کارساز در سازماندهی و برنامه‌ریزی جریان خط انقلابی تندرو و بعدها اصلاح‌طلبان اصفهان بازی کرده است و با درایت این شیخ، اصلاح‌طلبان اصفهان توانسته‌اند از گردنه‌های پر پیچ و خم سیاست عبور کنند.[۱۳]

عباسعلی روحانی با نشستن در جایگاه مدیریت پژوهشکده امام خمینی (ره) تناقض دیگری را رقم زده است؛ وی از مریدان منتظری بوده و هست و در مصاحبه‌ها از وی به عنوان حضرت آیت الله العظمی یاد می‌کند و به او ارادت دارد[۱۴] و حال آنکه تقابل جریان منتظری و شخص منتظری با حضرت امام و اندیشه‌های امام راحل در تاریخ ثبت شده و در خاطره‌ها ماندگار است و فصل تلخی از ناجوانمردی و ظلم به حضرت امام و نظام جمهوری اسلامی رقم خورده است. بدیهی است حضور چنین افرادی در مجموعه مدیران موسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام، جهت‌گیری فکری و اندیشه‌ای موسسه را از اهداف اولیه تغییر داده و ضربه‌های جبران ناپذیری به اندیشه‌ها و آرمان‌های حضرت امام وارد کرده است و این خطر وجود دارد که اندیشه‌های حضرت امام(ره) با قرائت این افراد به نسل‌های بعدی منتقل گردد.

ادامه دارد …

در شماره قبل خواندیم:

بررسی دوران تولیت مرحوم سید احمد خمینی

فلسفه تاسیس موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی‎(ره)

 

 

 

[۱] . ر.ک: http://farsi.khamenei.ir/message-content?id=4803

[۲] . همان.

[۳] . ر.ک: پرتال امام خمینی(ره)، کد مطلب: ۴۹۲۳۵، تاریخ مطلب: ۲۰/۸/۱۳۹۲٫

[۴] . ر.ک: همان، کد مطلب:۱۷۲۵۸۰، تاریخ مطلب: ۱۷/۶/۱۳۹۷.

[۵] . پرتال امام خمینی(ره)، کد مطلب: ۴۳۲۹۵، تاریخ مطلب: ۱۱/۲/۱۳۹۲٫

[۶]. پرتال امام خمینی(ره)، کد مطلب: ۱۷۴۱۶۰، تاریخ مطلب: ۲۶/۹/۱۳۹۷٫

[۷]. همان.

[۸]. ر.ک: هفته نامه ۹دی، شماره ۲۴٫

[۹] . داماد منتظری و برادر سید مهدی هاشمی معدوم

[۱۰] . به عنوان نمونه ر.ک: پایگاه خبری جماران، کد مطلب: ۷۱۶۱۹۰، تاریخ مطلب: ۱۵/۵/۱۳۹۶، (عیادت سید سراج الدین موسوی از مهدی کروبی).

[۱۱] . ر.ک: پایگاه خبری جماران، کد مطلب: ۲۸۵۷۴، تاریخ مطلب: ۲۴/۴/۱۳۹۲٫

[۱۲] . ر.ک: پایگاه خبری ندای اصفهان، کد مطلب: ۹۷۲۱۶، تاریخ مطلب: ۱۵/۲/۱۳۹۷٫ همچنین در کتاب خاطرات رحیم صفوی با نام «از جنوب لبنان تا جنوب ایران» به تفصیل درباره برخورد خصمانه با شهید بهشتی و دخالت های بیجای عباسعلی روحانی و کرباسچی در امور اجرایی از جمله امور نظامی و لشکر امام حسین علیه السلام پرداخته شده است.

[۱۳]. ر.ک: پایگاه خبری بوی باران: http://booyebaran.ir/?p=447

[۱۴] . به عنوان نمونه ر.ک: پایگاه خبری جماران، کد مطلب: ۲۸۵۷۴، تاریخ مطلب: ۲۴/۴/۱۳۹۲٫